Uitspraken

Gedurende zijn hele leven heeft hij getracht doormiddel van lezingen en publicaties zijn gedachten rond kunst, architectuur en levensvisie bekend te maken. Vooral zijn gedachten rond ruimte en begrenzing komen regelmatig terug. Zijn uitspraak 'de bouwmassa is de begrenzing van de lege ruimte' is wereldwijd bekend geworden. Ook zijn gedachten rond het spel van licht en donker heeft hij samengevat in de uitspraak: 'Licht, dat nergens een reflectievlak ontmoet, verlicht de ruimte niet.'

print
 
  • Beperking is geen verarming, integendeel, het is de enige en meest menselijke manier om de werkelijkheid te beleven. Dit bewijzen onze zintuigen, die onze ontvankelijkheid analiseren in zien, horen, proeven, en het zien weer deelt in vormen zien, kleuren zien en ruimte zien, terwijl het kleuren zien gedeeld is in rood, geel en blauw; 3 soorten gevoeligheid van het netvlies. Zo wijst de aard van ons waarnemingsvermogen ons het middel om gezamelijk de weelde der soberheid te beleven.

  • Alles wat we ervaren berust op de werking onzer zinnen.
  • Ons bewustzijn is de eenheid der ervaringen; voornamelijk van de groei van eigen wezen.

  • Wanneer we een kleur waarnemen, moet het netvlies strak gespannen zijn; drie soorten zenuwtoppen zijn dan werkzaam. 1e soort ervaart rood, 2e soort ervaart blauw, 3e soort ervaart geel; samen ervaren ze wit.

  • Het bouwvak is een vak geworden, waarbij het voldoen aan vele eisen, verordeningen, regels, afspraken en gewoonten de hoofdzaak dreigt te worden.

  • Het goede gebouw komt eigenlijk spontaan naar voren, een goed stuk architectuur is een spontaan stuk werk.

  • Van mineraal tot organisme, vanaf de eenvoudigste chemische stoffen, tot de meest samengestelde groeperingen, alles zoekt eigen evenwicht ten koste van het andere op eigen wijze en als centrum van eigen omgeving. Dit zelfbehoud brengt mee zich te beschermen en die voorzieningen, die de enkeling niet kan bereiken, gemeenschappelijk veilig te stellen in de vorm van een maatschappij. Waar echter de te vele spelregels het levensspel dreigen te verdringen, missen ze hun doel dit geldt ook en niet het minst voor stedebouw en architectuur.

  • De mensen zijn over het algemeen zo intelligent, dat ik er niet aan twijfel, dat het juiste systeem der samenleving gevonden zal worden, maar ze bereiken de eenvoudige wijsheid slechts via veel schade en schande; nog afgezien van de verstreken eeuwen.

  • We moeten helpen het leven te vereenvoudigen, te verlossen van overtolligheden.
  • En dat de eendagsvlieg een vermoeden van eeuwigheid moet hebben, want elk stelsel heeft z'n eigen volledigheid, waarbuiten een eindeloos

  • De werkelijkheid die de architektuur scheppen kan, is de ruimte.
  • Het lijkt me goed te bedenken dat al onze daden slechts als begeleidende verschijnselen kunnen zijn van een buiten ons stelsel vallend eeuwig gebeuren. We behoeven dan nooit trots te zijn op het zogenaamde goede dat we denken of doen en ook geen angst of zorg te hebben dat we in staat zijn iets te bederven.

  • Elke ware schepping ( of ze in de vorm van een uitvinding, gebouw, schilderij, dans of muziek verschijnt) verandert het inzicht, de eisen en de behoeften van de tijd en komt in botsing met nog heersende eisen en behoeften uit vorige perioden. Een schepping moet dus de plaats veroveren in plaats van te beantwoorden aan de geldende eisen en de noodzakelijkheid.

  • (Uit zijn rede bij de toekenning van het Eredoctoraat - 1964)

    1. Ik voel de behoefte iets te zeggen over de krachten die me stuwen en het onbewust altijd hebben gestuwd.
    't is geen religie, die me leidt en geleid heeft.
    't is geen idealisme, dat me dringt.
    't is puur egoisme, de realisering van eigen bestaan.

    2. Naarmate de architectuur ( die nu nog duizenden tonnen materiaal gebruikt ) kan beschikken over wetenschappelijke gegevens, zal ze economischer kunnen werken. Ik kan me zelfs voorstellen dat het niet onmogelijk zal blijken te zijn op den duur met louter physische krachten een lege ruimte thermisch, acoustisch en hydraulisch te isoleren. Dit zou de architectuur radicaal veranderen.